Εκπαίδευση σκύλου στην εντολή άσε

Εκπαίδευση σκύλου: πως να μας ακούει και χωρίς λιχουδιές
June 28, 2019
Ποια χρώματα βλέπει ο σκύλος και ποιό το ιδανικό χρώμα των παιχνιδιών του;
June 29, 2019

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΤΟΛΗ ΑΣΕ ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΜΗ;

εκπαιδευση σκυλου εντολη ασε

Είναι ένα εύλογο ερώτημα, καθώς πολλοί θα αναρωτηθούν ποιος ο λόγος να μάθουν στο σκύλο τους την εντολή άσε, όταν μπορούν να κάνουν χρήση της εντολής ΜΗ ώστε να διορθώσουν η και να προλάβουν οποιαδήποτε μη επιθυμητή συμπεριφορά γενικότερα. 

Όπως είδαμε στο άρθρο σχετικά με την εντολή ΜΗ, η εντολή αυτή υπάρχει ως η τελευταία μας επιλογή, για να την χρησιμοποιούμε μόνο αφού έχουμε εξαντλήσει κάθε περιθώριο θετικών εντολών και κατευθύνσεων που έχουμε, ώστε να έχει τη δυνατότητα ο σκύλος μας να καταλάβει με θετικό τρόπο πως αυτό που πάει να κάνει είναι μια ανεπιθύμητη και μη αποδεκτή ενέργεια και να προτιμάει να κάνει το σωστό.


Δηλαδή η  θεωρία της θετικής εκπαίδευσης σκύλων μας λέει πως ενισχύουμε τις θετικές κι επιθυμητές συμπεριφορές του, κι αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να θέλει να τις επαναλάβει, αποφεύγοντας έμμεσα με αυτό τον τρόπο τις αρνητικές συμπεριφορές. Κι αυτό σχεδόν πάντα λειτουργεί και μάλιστα με πολύ αποδοτικό τρόπο γιατί είναι πολύ πιο αποδοτικός τρόπος εκπαίδευσης να διδάσκουμε και να επιβραβεύουμε κάτι θετικό με θετική ενίσχυση μέσω της επιβράβευσης, παρά να διδάσκουμε ποιό είναι το αρνητικό και να διορθώνουμε μέσω της αρνητικής ενίσχυσης (πχ με την εντολή ΜΗ που θα πρέπει να είναι το τελευταίο μας καταφύγιο εφόσον με κάθε άλλη μέθοδο δεν καταφέραμε να του δώσουμε να καταλάβει).

Έτσι και στις περιπτώσεις που θέλουμε ο σκύλος μας να αφήσει κάτι που έχει ήδη στο στόμα του ή κάτι που θέλει να πάρει στο στόμα του, είναι πολύ πιο χρήσιμο να του μάθουμε την εντολή άσε, ώστε να αντιλαμβάνεται και μάλιστα με θετικότατο τρόπο, τι ακριβώς του ζητάμε και να του δίνουμε την ευκαιρία να μας ακούσει και μάλιστα να επιβραβευτεί για αυτό!

Νομίζω πως δε χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση και πως είναι φανερό γιατί είναι προτιμότερη η χρήση της εντολής ΑΣΕ από την γενική αποτροπή με το ΜΗ, ενδεικτικά όμως θα αναφέρω πως του δίνει ακόμα περισσότερες ευκαιρίες να κάνει κάτι σωστό και να επιβραβευτεί για αυτό, του δίνει επίσης την ευκαιρία να καταλάβει ακριβώς τι του ζητάμε (πολύ πιο δίκαιο και πολύ πιο αποδοτικό από το να τον διορθώνουμε αρνητικά για κάτι που δε του έχουμε καν νωρίτερα εξηγήσει), και παράλληλα δίνει και σε εμάς ευκαιρία να τον επιβραβεύουμε περισσότερες φορές για κάτι που κάνει σωστό, παρά να τον διορθώνουμε για κάτι που κάνει λάθος.

Αυτό σημαίνει πως ο σκύλος μας έχει την ευκαιρία να νιώσει πως κάνει κάτι σωστό πολύ περισσότερες φορές από όσες νιώθει πως κάνει κάτι λάθος, να του ανεβαίνει η αυτοπεποίθηση πολύ περισσότερο από έναν σκύλο που κάποιος προσπαθεί να τον διδάξει με εξαναγκασμό και διόρθωση, και όλες αυτές οι θετικές εμπειρίες τον κάνουν να λατρεύει την διαδικασία της εκπαίδευσης και να ανυπομονεί για τις οδηγίες μας, τις εντολές και τις κατευθύνσεις. 

Και τέλος, είναι όμορφο πρακτικό και χρήσιμο να του λέμε ΑΣΕ και να αντιλαμβάνεται ακριβώς τι εννοούμε με αυτό και να μας ακούει. Με την εντολή άσε μπορούμε πολύ ασφαλέστερα να του μάθουμε την αποφυγή φόλας, καθώς κάνοντας χρήση της εντολής ΜΗ, την ώρα για παράδειγμα που πάει να αρπάξει κάτι από κάτω, είναι συχνό φαινόμενο να προσπαθεί απλά να το φάει ακόμα πιο γρήγορα για να μη προλάβουμε να του το αρπάξουμε, κάτι που είναι πολύ επικίνδυνο. Αντίθετα με την εκμάθηση της εντολής ΑΣΕ, τον απευαισθητοποιούμε από να μη θέλει να αφήσει κάτι που ήδη έχει στο στόμα του ή που πάει να αρπάξει, και αυτό είναι απείρως ασφαλέστερο και πολύ αξιόπιστο, μπορεί μια μέρα να του σώσει τη ζωή. 

ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΕΝΤΟΛΗΣ ΑΣΕ

ΠΡΩΤΗ ΦΑΣΗ

εκπαιδευση εντολη ασε
Ο πιο εύκολος και διασκεδαστικός τρόπος πάντα είναι όταν μαθαίνουμε κάτι με το παιχνίδι. Μπορούμε εύκολα λοιπόν να κάνουμε την αρχή την ώρα που παίζουμε με το σκύλο μας, (παιχνίδι ΤΡΑΒΑ) όπως για παράδειγμα όταν τραβάει ένα σχοινι που κρατάμε ή όταν έχουμε πετάξει το μπαλάκι, το έχει φέρει αλλά δε το αφήνει.
 
1. Κρατάμε μια μικρή λιχουδιά ανάμεσα στο δείκτη και τον αντίχειρα μας, είναι σημαντικό η λιχουδιά να του αρέσει αρκετά ώστε να την προτιμάει από το παιχνίδι που κρατάει.
 
2. Κάθε εντολή εκτός από το ηχητικό της κάλεσμα (πχ στην προκειμένη την λέξη ΑΣΕ), πρέπει να έχει και κάποιο αντίστοιχο σινιάλο καθώς βοηθάει πολύ το σκύλο μας να καταλάβει τι θέλουμε και να εκτελέσει. Κρατώντας λοιπόν τη λίχουδιά την πλησιάζουμε στη μύτη του σκύλου μας λέγοντας ΑΣΕ και ταυτόχρονα κάνοντας το σινιάλο που φαίνεται στη φωτογραφία.
 
3. Εφόσον είναι μια λιχουδιά που του αρέσει πολύ θα μυρίσει τη λιχουδιά, θα αφήσει ότι ειναι αυτό που κρατάει για να πάρει τη λιχουδιά. Τη στιγμή εκείνη του λέμε ΜΠΡΑΒΟ, αλλά πρώτα παίρνουμε στο χέρι μας το άλλο ότι είναι αυτό που άφησε και τη στιγμή που το παίρνουμε τότε του δίνουμε την λιχουδιά ως επιβράβευση.
 
4. Το κάνουμε με αυτή τη σειρά για δύο λόγους. Πρώτον γιατί με το να του δίνουμε τη λιχουδιά τη στιγμή που του παίρνουμε το παιχνίδια ή ότι άλλο κράταγε, τον απευαισθητοποιούμε σταδιακά από την κίνηση να του παίρνουμε κάτι. Του παίρνουμε κάτι αλλα παράλληλα του δίνουμε κάτι ταυτόχρονα. Ο άλλος λόγος είναι, πως επειδή είναι πολύ έξυπνος, αν πρώτα του δίνουμε τη λιχουδιά και μετά πάμε να πάρουμε εκείνο που άφησε, πολύ συχνά θα διαπιστώσουμε πως αφού κατάπιε αστραπιαία την λιχουδιά, έπιασε ξανά εκείνο που άφησε ώστε είτε να τα έχει όλα είτε να πάρει κι άλλη λιχουδιά! «Σατανάδες!»  🙂
 
ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΣΗ
Έτσι είδαμε πως μέσω του παιχνιδιού μπορούμε πολύ εύκολα και διασκεδαστικά να κάνουμε μια όμορφη αρχή για την εντολή ΑΣΕ. Σε δεύτερη φάση καλό θα είναι να βάλουμε μερικές μικρές παραλλαγές. Στόχος μας είναι να μας ακούει σε κάθε σενάριο, όπως πχ όταν θα βλέπει κάτι χάμω την ώρα της βόλτας. Για το σκοπό αυτό:
 
1. Στεκόμαστε όρθιοι και βάζουμε κάτω απο το παπούτσι μας μια λιχουδιά την οποία πρώτα του έχουμε δείξει, παράλληλα λέμε άσε. Θα προσπαθησει να μυρισει να την παρει κλπ. Οταν παραιτηθεί από την απόπειρα του λέμε μπράβο ΑΣΕ και επιβραβεύουμε.
 
2. Σταδιακά αφού εμπεδώσει πως δε το παίρνει κάτω από το παπούτσι μας ποτέ, αρχίζουμε και κάνουμε στο πλάι το παπούτσι να εμφανίζεται η λιχουδιά. Αν πάει να την πάρει του λέμε ΑΣΕ και θέλουμε να είμαστε πάντα έτοιμοι να την σκεπάσουμε με το πόδι μας σε περίπτωση που δε μας ακούσει. Ισχύει οτι και στο βήμα 1. Μολις παραιτηθεί από την προσπάθεια του λέμε μπράβο και δίνουμε τη λιχουδιά που κρατάμε στο χέρι. 
 
3. Προσοχή. Ποτέ μα ποτέ δε του δίνουμε την λιχουδιά την οποία αρχικά προσπαθούμε να τον αποτρέψουμε να πάρει με την εντολή ΑΣΕ. Δε θέλουμε να τον μπερδέψουμε, θέλουμε να είναι ξεκάθαρο στο μυαλό του πως δε παίρνει αυτό που του λέμε ΑΣΕ σε καμία φάση!
 
ΦΑΣΗ ΤΡΙΤΗ
Αφού κατακτήσουμε κι αυτή τη φάση έχει πλέον καταλάβει τη σημασία της εντολής και μένει μόνο να του κάνουμε κι άλλες ασκήσεις υπο διάφορες συνθήκες. Πχ έξω από το σπίτι. Εξω στη βόλτα στο δρόμο κάπου ήσυχα. Έξω στη βόλτα κοντά σε άλλους σκύλους. Δηλαδή σταδιακά αυξάνουμε τον βαθμό δυσκολίας ώστε να ακούει τελικά την εντολή σε κάθε περίπτωση. Σιγά σιγά θα φτάσουμε στο σημείο να πετάμε τη λιχουδιά σε κάποιο σημείο κάτω, και να περνάμε με το σκύλο μας και άν κάνει να την πάρει να του λέμε ΑΣΕ, μόλις θα σταματάει να ασχολείται και θα κοιτάει προς τα εμάς για να πάρει τη λιχουδιά, θα λέμε ΜΠΡΑΒΟ και θα επιβραβεύουμε. Καλό θα είναι κατά τη φάση αυτή να τον έχουμε με λουράκι ώστε να μπορούμε να τον αποτρέψουμε από το να πάρει τη λιχουδιά σε περίπτωση που δε μας ακούει. Αρχικά με το λουράκι πολύ κοντά και σταδιακά μπορούμε να αυξάνουμε την απόσταση.
 
Όπως και στην εκμάθηση κάθε άλλης εντολής, κι εδώ το μυστικό είναι να αυξάνουμε σιγά σιγά και βήμα βήμα τον βαθμό δυσκολίας. Όταν κάπου δε τα πάει καλά, απλά κάνουμε ένα βήμα πίσω (σε βαθμό ευκολίας εννοώ) και συνεχίζουμε από εκεί ξανά.
 
Θέλουμε σε κάθε φάση να είμαστε σε ετοιμότητα και να είμαστε σε θέση να τον αποτρέψουμε από το να πάρει τη λιχουδιά που του απαγορεύουμε με την εντολή ΑΣΕ να πάρει. Είτε με το να βάλουμε το πόδι μας πάνω απο τη λιχουδιά στη δεύτερη φάση της εκπαίδευσης, είτε με το να τον τραβήξουμε από το λουράκι στην τρίτη και τελευταία φάση!
 
Αφού έχουμε ολοκληρώσει κάθε φάση της εντολής, δεν είναι κακό να επαναλαμβάνουμε ξανά την πρώτη φάση,  και περιστασιακά κάθε φάση, αφού η επανάληψη τον βοηθάει να εμπεδώσει ακόμα καλύτερα την κάθε άσκηση και εντολή, ενώ με το να παίζουμε μαζί του είτε με το μπαλάκι και να του λέμε να το αφήνει με την εντολή ΑΣΕ, είτε να παίζουμε το παιχνίδι ΚΡΑΤΑ και να του λέμε ενδιάμεσα στο παιχνίδι ΑΣΕ, του κάνουμε και την εντολή αλλά και την εκπαίδευση του στην υπακοή γενικότερα πολύ πιο διασκεδαστική.
 
Ακολουθεί ένα πολύ μικρό πρόχειρο βιντεάκι της στιγμής, για να πάρετε μια πιο καλή ιδέα:

Στο βιντεάκι την λιχουδιά αναγκαστικά την παίρνει από το άλλο χέρι σε δεύτερο χρόνο! 
Giorgos Xenos
Giorgos Xenos
Θετικός Εκπαιδευτής Σκύλων